Sunucu yönetimiyle ilgilenen kullanıcıların sıklıkla karşılaştığı teknik terimlerden biri reboot kavramıdır. Bir işletim sisteminin veya sunucunun yeniden başlatılması anlamına gelen reboot işlemi, ilk bakışta oldukça basit görünse de sistem yönetimi açısından önemli bir işlemdir. Güncellemelerin tamamlanması, çekirdek değişikliklerinin uygulanması, geçici sistem sorunlarının giderilmesi veya sunucunun kararlı çalışmasının yeniden sağlanması gibi pek çok durumda reboot gerekebilir.
Özellikle VPS sunucu, VDS sunucu ve fiziksel sunucu kullanan kişiler için reboot işleminin nasıl çalıştığını bilmek önemlidir. Yanlış zamanda veya yanlış yöntemle gerçekleştirilen yeniden başlatma işlemi aktif bağlantıları kesebilir, devam eden işlemleri durdurabilir ve hizmetlerde geçici erişim kesintisine neden olabilir.
Bu nedenle “Reboot nedir?” sorusunun cevabı yalnızca “bilgisayarı veya sunucuyu yeniden başlatmak” şeklinde verilmemelidir. Reboot, işletim sisteminin kontrollü şekilde kapatılarak tekrar yüklenmesini ve sistem servislerinin baştan çalıştırılmasını kapsayan önemli bir yönetim sürecidir.
Bu rehberde reboot ne demek, reboot neden yapılır, sunucu reboot işlemi ne zaman gereklidir, reboot ile restart arasındaki fark nedir ve güvenli yeniden başlatma sırasında nelere dikkat edilmelidir gibi soruları detaylı şekilde ele alacağız.
Reboot Nedir?
Reboot, bir bilgisayarın, sunucunun veya başka bir elektronik sistemin çalışan işletim sistemini kapatarak yeniden başlatması işlemidir.
Kelime İngilizcede “yeniden önyükleme” anlamına gelir. Teknik açıdan reboot gerçekleştirildiğinde çalışan işletim sistemi sonlandırılır, sistem yeniden başlatılır ve işletim sistemi tekrar belleğe yüklenir.
Bir sunucuda reboot işlemi gerçekleştirildiğinde genellikle şu süreç yaşanır:
- Çalışan uygulamalara kapatma sinyali gönderilir.
- Sistem servisleri durdurulur.
- Aktif işlemler sonlandırılır.
- Dosya sistemindeki bekleyen yazma işlemleri tamamlanmaya çalışılır.
- İşletim sistemi kapatılır.
- Sistem yeniden başlatılır.
- İşletim sistemi tekrar yüklenir.
- Sistem servisleri yeniden çalıştırılır.
- Ağ bağlantıları tekrar oluşturulur.
- Sunucu yeniden hizmet vermeye başlar.
Bu süreç sunucunun yapılandırmasına, işletim sistemine, çalışan uygulamalara ve donanıma göre farklı sürelerde tamamlanabilir.
Özellikle Linux sunucu ve Windows Server kullanan sistem yöneticileri için reboot temel yönetim işlemlerinden biridir.
Reboot Neden Yapılır?
Bir sunucunun yeniden başlatılmasının birçok farklı nedeni olabilir. Reboot işlemi her zaman bir hata olduğu anlamına gelmez. Bazı durumlarda sistemin sağlıklı çalışması için planlı olarak gerçekleştirilir.
En yaygın reboot nedenlerinden bazıları şunlardır:
- İşletim sistemi güncellemesi
- Kernel güncellemesi
- Güvenlik yaması kurulumu
- Sürücü güncellemesi
- Sistem yapılandırması değişikliği
- Donanım değişikliği
- Bellek veya işlem sorunları
- Servislerin cevap vermemesi
- Performans problemleri
- Sistem bakım çalışmaları
Örneğin bir Linux kernel güncellemesi gerçekleştirildiğinde yeni kernel sürümünün aktif hale gelebilmesi için çoğu durumda sistemin yeniden başlatılması gerekir.
Benzer şekilde Windows Server üzerinde gerçekleştirilen bazı güvenlik güncellemelerinden sonra işletim sistemi kullanıcıdan reboot talep edebilir.
Sunucularda Reboot Neden Önemlidir?
Bir masaüstü bilgisayarın yeniden başlatılmasıyla bir üretim sunucusunun yeniden başlatılması aynı etkiye sahip değildir.
Sunucular çoğu zaman;
web siteleri, veri tabanları, e-ticaret sistemleri, API servisleri, oyun sunucuları, kurumsal uygulamalar ve farklı çevrim içi hizmetleri çalıştırır.
Dolayısıyla sunucu reboot edildiğinde bu hizmetlerde kısa süreli kesinti oluşabilir.
Bu nedenle sunucu reboot işlemi planlı ve kontrollü gerçekleştirilmelidir.
Örneğin yüksek trafik alan bir e-ticaret sitesinin sunucusunu yoğun alışveriş saatlerinde yeniden başlatmak kullanıcıların sipariş işlemlerinin kesintiye uğramasına neden olabilir.
Buna karşılık bakım penceresi içerisinde gerçekleştirilen planlı bir reboot, sistem güncellemelerinin devreye alınmasını ve sunucunun güncel yapılandırmayla yeniden çalışmasını sağlayabilir.
Reboot ile Restart Arasındaki Fark Nedir?
Teknik konuşmalarda reboot ve restart kelimeleri çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Ancak kullanım alanına göre aralarında önemli bir fark bulunabilir.
Reboot, genellikle tüm işletim sisteminin yeniden başlatılması anlamına gelir.
Restart ise belirli bir servisin veya uygulamanın yeniden başlatılması anlamında da kullanılabilir.
Örneğin Linux üzerinde bir web sunucusunu yeniden başlatmak için:
systemctl restart nginx
komutu kullanılabilir.
Bu işlem yalnızca Nginx servisini yeniden başlatır. İşletim sistemi açık kalmaya devam eder.
Ancak:
reboot
komutu kullanıldığında tüm işletim sistemi yeniden başlatılır.
Dolayısıyla bir problem yalnızca belirli bir servisi etkiliyorsa tüm sunucuyu reboot etmek yerine yalnızca ilgili servisi yeniden başlatmak daha doğru olabilir.
Reboot ile Reset Aynı Şey midir?
Sunucu yönetiminde sık karıştırılan kavramlardan biri de reboot ve reset arasındaki farktır.
Normal reboot işlemi işletim sisteminin kontrollü şekilde kapanmasını sağlar. Çalışan uygulamalara kapanmaları için zaman tanınır ve dosya sistemindeki işlemler mümkün olduğunca güvenli şekilde tamamlanır.
Reset veya zorla yeniden başlatma ise sistemin normal kapatma prosedürünü tamamlamadan yeniden başlatılmasına neden olabilir.
Bu nedenle normal koşullarda öncelikle graceful reboot, yani kontrollü yeniden başlatma tercih edilmelidir.
Sistem tamamen kilitlenmiş ve normal reboot komutlarına yanıt vermiyorsa zorunlu reset yöntemleri son seçenek olarak değerlendirilebilir.
VPS Sunucuda Reboot Nasıl Çalışır?
VPS, fiziksel bir sunucu üzerinde sanallaştırma teknolojileriyle oluşturulan sanal sunucu ortamıdır.
Bir VPS sunucu yeniden başlatıldığında fiziksel ana sunucunun tamamı kapanmaz. Yalnızca ilgili sanal makine yeniden başlatılır.
Bu durum sanallaştırmanın önemli avantajlarından biridir.
Örneğin aynı fiziksel altyapı üzerinde birden fazla VPS çalışıyorsa yalnızca sizin VPS’inizi reboot etmeniz diğer sanal sunucuların yeniden başlatılması anlamına gelmez.
VPS kullanıcıları reboot işlemine genellikle;
- SSH,
- Windows Remote Desktop,
- Sunucu yönetim paneli,
- Sanallaştırma kontrol paneli
üzerinden erişebilir.
VDS Sunucuda Reboot Nasıl Yapılır?
VDS sunucu sistemlerinde de reboot mantığı benzerdir.
Kullanıcı kendi sanal sunucusunun işletim sistemini yeniden başlatabilir. Fiziksel sunucunun tamamının yeniden başlatılmasına gerek yoktur.
Daha yüksek kaynak ihtiyacı bulunan uygulamalar için sunucu altyapısı araştıran kullanıcılar Dehost’un VDS sunucu seçeneklerini de inceleyebilir.
Bir VDS reboot edildiğinde sunucu üzerinde çalışan;
- Web sunucuları
- Veri tabanları
- Mail servisleri
- API uygulamaları
- Oyun servisleri
- Cron görevleri
- Docker container’ları
- Arka plan servisleri
geçici olarak durur.
Sunucu tekrar açıldığında otomatik başlatılacak şekilde yapılandırılmış servisler yeniden çalışmaya başlar.
Bu nedenle reboot sonrasında servis durumlarının kontrol edilmesi önemlidir.
Fiziksel Sunucuda Reboot Ne Anlama Gelir?
Fiziksel sunucu, donanım kaynaklarının tamamının doğrudan bir sisteme tahsis edildiği sunucu türüdür.
Dehost’un fiziksel sunucu çözümlerinde olduğu gibi dedicated altyapılarda işletim sistemi fiziksel donanım üzerinde çalışır.
Bu nedenle fiziksel sunucuda reboot gerçekleştirildiğinde donanım üzerinde çalışan işletim sistemi tamamen yeniden başlatılır.
Fiziksel sunucularda yeniden başlatma özellikle;
- BIOS veya firmware değişiklikleri,
- Kernel güncellemeleri,
- Donanım sürücüsü değişiklikleri,
- Sistem bakım çalışmaları
sonrasında gerekli olabilir.
Sanal sunucudan farklı olarak fiziksel sunucunun reboot edilmesi, o donanım üzerinde çalışan tüm hizmetlerin geçici olarak erişilemez hale gelmesine neden olur.
Reboot Öncesinde Neler Kontrol Edilmelidir?
Bir üretim sunucusunu yeniden başlatmadan önce doğrudan reboot komutu vermek doğru bir yaklaşım değildir.
Öncelikle sistem üzerinde çalışan kritik süreçlerin kontrol edilmesi gerekir.
Reboot öncesinde aşağıdaki adımlar uygulanabilir:
- Aktif kullanıcıları kontrol edin.
- Devam eden veri tabanı işlemlerini inceleyin.
- Yedekleme işlemlerinin devam edip etmediğini kontrol edin.
- Dosya transferlerini kontrol edin.
- Kritik uygulamaların durumunu inceleyin.
- Gerekliyse kullanıcıları bakım konusunda bilgilendirin.
- Güncel yedeklerin mevcut olduğundan emin olun.
- Sunucunun yeniden açıldığında hangi servisleri çalıştıracağını kontrol edin.
Özellikle veri tabanı işlemlerinin yoğun olduğu sistemlerde bu kontroller önemlidir.
Reboot Veri Kaybına Neden Olur mu?
Normal ve kontrollü gerçekleştirilen bir reboot işlemi, doğrudan depolanan dosyaları silmez.
Ancak yeniden başlatma sırasında RAM üzerinde bulunan ve henüz diske yazılmamış veriler kaybolabilir.
Örneğin bir uygulama bellekte işlem gerçekleştiriyorsa ve henüz veri tabanına kayıt yapmadıysa reboot sırasında bu işlem tamamlanamayabilir.
Aynı şekilde zorla reset veya elektrik kesintisine benzer kontrolsüz kapanma yöntemleri dosya sistemi ve veri tabanı açısından daha fazla risk oluşturabilir.
Bu nedenle kritik sunucularda düzenli sunucu yedekleme politikası oluşturulması önemlidir.
Reboot Web Sitesini Etkiler mi?
Evet.
Web sitesinin çalıştığı sunucu reboot edildiğinde web sunucusu da geçici olarak kapanır.
Bu nedenle reboot süresince kullanıcılar web sitesine erişemeyebilir.
Sunucu açıldıktan sonra;
Nginx, Apache, LiteSpeed, PHP-FPM, MySQL veya diğer gerekli servisler tekrar devreye girer.
Sunucunun açılmasıyla web sitesinin kullanılabilir hale gelmesi arasında birkaç farklı servis başlangıç süreci bulunabilir.
Bu nedenle reboot tamamlandığında yalnızca sunucunun online olduğunu görmek yeterli değildir.
Web sitesi ayrıca tarayıcı üzerinden kontrol edilmelidir.
Reboot Sonrası Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
Sunucu yeniden başladıktan sonra bir kontrol listesi uygulamak oldukça faydalıdır.
Öncelikle sunucunun ağa bağlanıp bağlanmadığı kontrol edilmelidir.
Ardından şu kontroller gerçekleştirilebilir:
- SSH veya RDP erişimi çalışıyor mu?
- Web sitesi açılıyor mu?
- Web sunucusu aktif mi?
- Veri tabanı servisi çalışıyor mu?
- Diskler doğru şekilde mount edilmiş mi?
- Firewall kuralları aktif mi?
- Uygulama servisleri başlamış mı?
- Cron görevleri aktif mi?
- RAM ve CPU kullanımı normal mi?
- Sistem loglarında kritik hata bulunuyor mu?
Özellikle otomatik başlangıç yapılandırması yapılmamış servisler reboot sonrasında çalışmayabilir.
Bu nedenle kritik uygulamaların systemd, Windows Services veya kullanılan servis yöneticisi üzerinden otomatik başlatılacak şekilde yapılandırılması önerilir.
Reboot Sunucu Performansını Artırır mı?
Reboot işlemi bazı geçici performans sorunlarının ortadan kalkmasına yardımcı olabilir ancak reboot bir performans optimizasyon yöntemi değildir.
Örneğin bir uygulamada memory leak bulunuyorsa yeniden başlatma sonrasında RAM kullanımı geçici olarak normale dönebilir.
Ancak uygulamadaki sorun devam ettiği için bir süre sonra bellek tüketimi tekrar artacaktır.
Dolayısıyla sürekli reboot gerektiren bir sunucuda sorunun kök nedeni araştırılmalıdır.
Bunlar arasında;
- Hatalı uygulamalar
- Memory leak
- Yanlış cache yapılandırması
- Veri tabanı problemleri
- Yetersiz RAM
- Yüksek CPU tüketimi
- Disk I/O darboğazı
bulunabilir.
Sunucu performansı hakkında daha fazla teknik içerik için Dehost Blog üzerinden sunucu yönetimi, Linux, kontrol panelleri ve performans konularındaki rehberler incelenebilir.
Kernel Güncellemesinden Sonra Reboot Neden Gerekir?
Linux işletim sistemlerinde çekirdek, donanım ile uygulamalar arasındaki temel katmanlardan biridir.
Yeni bir kernel güncellemesi yüklendiğinde sistem çoğu durumda çalışmakta olan eski kernel’i kullanmaya devam eder.
Yeni çekirdeğin aktif hale gelmesi için sunucunun yeniden başlatılması gerekir.
Bu durum özellikle güvenlik açıklarının kapatıldığı kernel güncellemelerinde önem taşır.
Sistemde paket güncellemesinin başarıyla tamamlanmış olması her zaman yeni kernel’in aktif olduğu anlamına gelmez.
Reboot sonrasında aktif kernel sürümü kontrol edilerek güncellemenin devreye girdiğinden emin olunmalıdır.
Plansız Reboot Nedir?
Sunucu yöneticisinin bilinçli olarak başlatmadığı yeniden başlatmalar plansız reboot olarak değerlendirilebilir.
Plansız reboot farklı nedenlerden kaynaklanabilir:
- Donanım problemi
- İşletim sistemi çökmesi
- Kernel panic
- Hypervisor problemi
- Güç kesintisi
- Kritik yazılım hatası
- Otomatik güncelleme
- Kaynak tükenmesi
Bir sunucu beklenmedik şekilde yeniden başladıysa yalnızca tekrar çalıştığını görmek yeterli değildir.
Sistem logları incelenerek yeniden başlatmanın nedeni araştırılmalıdır.
Plansız rebootların sık tekrarlanması, altyapıda çözülmesi gereken daha büyük bir problemin göstergesi olabilir.
Reboot İşlemi Ne Kadar Sürer?
Tek bir standart reboot süresi yoktur.
Yeniden başlatma süresi;
- Sunucu türüne
- İşletim sistemine
- Disk performansına
- Açılışta çalışan servis sayısına
- Dosya sistemi kontrollerine
- Güncellemelere
- Donanım yapılandırmasına
göre değişebilir.
Minimal Linux kurulumu bulunan bir sanal sunucu ile çok sayıda uygulama ve veri tabanı çalıştıran büyük bir fiziksel sunucunun açılış süreleri aynı olmayacaktır.
Bu nedenle kritik projelerde yeniden başlatma için yeterli bakım süresi ayrılmalıdır.
Sunucu Sürekli Reboot Ediliyorsa Ne Yapılmalıdır?
Bir sunucunun sık sık yeniden başlatılmaya ihtiyaç duyması normal kabul edilmemelidir.
Sunucuda sürekli;
- RAM dolması
- CPU kullanımının %100’e çıkması
- Disk alanının tükenmesi
- Uygulamaların kilitlenmesi
- Servislerin cevap vermemesi
gibi problemler yaşanıyorsa yalnızca reboot yapmak sorunu geçici olarak gizleyebilir.
Bu durumda sistem kaynaklarının analiz edilmesi gerekir.
Mevcut sunucunun kaynakları proje için yetersiz kalıyorsa daha yüksek kaynaklı bir altyapıya geçiş değerlendirilebilir.
Yoğun işlem gerektiren projeler için Premium VDS veya proje gereksinimine uygun daha güçlü sunucu seçenekleri incelenebilir.
Reboot İçin En Uygun Zaman Nasıl Belirlenir?
Üretim ortamlarında reboot işlemleri mümkün olduğunca düşük trafik saatlerinde gerçekleştirilmelidir.
Örneğin web sitesinin trafik analitiği incelenerek ziyaretçi sayısının en düşük olduğu zaman aralığı belirlenebilir.
Kurumsal sistemlerde ise çalışanların sistemi kullanmadığı bakım saatleri tercih edilebilir.
Büyük sistemlerde planlı bakım öncesinde kullanıcılara bilgilendirme yapılması da iyi bir uygulamadır.
Bu yaklaşım reboot nedeniyle oluşabilecek kısa süreli hizmet kesintisinin kullanıcı deneyimine etkisini azaltabilir.
Güvenli Reboot İçin Temel Kontrol Listesi
Bir sunucuyu yeniden başlatmadan önce ve sonra uygulanabilecek basit bir kontrol listesi oluşturmak sistem yöneticilerinin hata riskini azaltabilir.
Reboot öncesinde:
- Güncel yedekleri kontrol edin.
- Devam eden işlemleri kontrol edin.
- Sistem kaynaklarını inceleyin.
- Kullanıcıları gerekiyorsa bilgilendirin.
- Kritik servisleri not edin.
- Sunucuya alternatif erişiminizin olduğundan emin olun.
Reboot sonrasında:
- Sunucunun erişilebilir olduğunu doğrulayın.
- Web ve uygulama servislerini kontrol edin.
- Veri tabanını kontrol edin.
- Disk mount noktalarını inceleyin.
- Sistem loglarını kontrol edin.
- CPU ve RAM kullanımını gözlemleyin.
- Uygulamayı gerçek kullanıcı gözüyle test edin.
Bu kontroller özellikle iş açısından kritik sistemlerde reboot sürecini daha kontrollü hale getirir.
Reboot Sunucu Yönetiminin Temel Parçalarından Biridir
Reboot nedir? sorusunu kısaca yanıtlamak gerekirse reboot, bir bilgisayarın veya sunucunun işletim sistemini kontrollü şekilde kapatıp yeniden başlatma işlemidir.
Ancak profesyonel sunucu yönetiminde reboot yalnızca bir düğmeye basmak anlamına gelmez.
Doğru zamanda gerçekleştirilmesi, devam eden işlemlerin kontrol edilmesi, sistemin güvenli şekilde kapatılması ve yeniden açıldıktan sonra servislerin doğrulanması gerekir.
Özellikle VPS, VDS ve fiziksel sunucu kullanan işletmeler için yeniden başlatma prosedürlerinin önceden belirlenmesi hizmet sürekliliği açısından önemlidir.
Reboot bazı geçici sorunları giderebilir ve sistem güncellemelerinin devreye alınmasını sağlayabilir. Ancak sık sık reboot gerektiren sunucularda yalnızca yeniden başlatmaya güvenmek yerine problemin gerçek kaynağını araştırmak gerekir.
Doğru sunucu altyapısının seçilmesi, düzenli bakım yapılması ve sistem kaynaklarının izlenmesi; daha güvenilir ve kararlı bir sunucu ortamı oluşturmanın temelini oluşturur.
Reboot Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Reboot nedir?
Reboot, bilgisayarın veya sunucunun işletim sisteminin kapatılarak yeniden başlatılması işlemidir. İşletim sistemi tekrar yüklenir ve sistem servisleri yeniden çalışmaya başlar.
Reboot ne demek?
Reboot Türkçede genel olarak yeniden başlatma veya yeniden önyükleme anlamında kullanılır.
Reboot ile restart aynı mı?
Günlük kullanımda aynı anlamda kullanılabilir. Ancak teknik olarak restart belirli bir servisin yeniden başlatılmasını da ifade edebilirken reboot genellikle tüm işletim sisteminin yeniden başlatılması anlamına gelir.
Sunucu reboot edilirse veriler silinir mi?
Normal bir reboot depolama alanındaki dosyaları silmez. Ancak RAM üzerinde bulunan ve henüz diske kaydedilmemiş işlemler kaybolabilir. Bu nedenle kritik sistemlerde düzenli yedekleme önemlidir.
Reboot web sitesini kapatır mı?
Sunucu reboot edilirken web sunucusu geçici olarak duracağı için site kısa süreliğine erişilemez hale gelebilir. Sunucu ve gerekli servisler yeniden başladığında site tekrar erişilebilir olur.
VPS reboot edilirse diğer VPS’ler etkilenir mi?
Normal şartlarda yalnızca ilgili sanal makine yeniden başlatılır. Aynı fiziksel sistem üzerindeki diğer sanal makinelerin reboot edilmesi gerekmez.
Reboot sunucuyu hızlandırır mı?
Reboot bazı geçici kaynak veya yazılım problemlerini ortadan kaldırabilir ancak kalıcı bir sunucu optimizasyonu yöntemi değildir. Sorun tekrar oluşuyorsa asıl neden araştırılmalıdır.
Linux sunucu nasıl reboot edilir?
Yetkili kullanıcılar Linux sistemlerde reboot veya uygun systemctl komutlarıyla sistemi yeniden başlatabilir. Üretim sunucularında işlem öncesinde aktif servislerin ve kullanıcıların kontrol edilmesi gerekir.
Reboot sonrası hangi servisler kontrol edilmelidir?
Web sunucusu, veri tabanı, firewall, uygulama servisleri, cron görevleri ve projeye özel arka plan servisleri kontrol edilmelidir.
Kernel güncellemesi sonrası reboot gerekli mi?
Birçok Linux kernel güncellemesinde yeni çekirdeğin aktif olması için reboot gerekir. Güncelleme sonrasında aktif kernel sürümünün doğrulanması faydalıdır.
Reboot ile format aynı şey midir?
Hayır. Reboot yalnızca sistemi yeniden başlatır. Format işlemi ise depolama biriminin veya belirli bölümlerin yeniden biçimlendirilmesini ifade eder ve veri kaybına yol açabilir.
Reboot ile shutdown arasındaki fark nedir?
Shutdown sistemi kapatır ve kapalı bırakır. Reboot sistemi kapattıktan sonra otomatik olarak tekrar başlatır.
Sunucu ne sıklıkla reboot edilmelidir?
Her sunucu için sabit bir reboot periyodu yoktur. Güvenlik veya kernel güncellemeleri, bakım işlemleri ve teknik gereksinimler doğrultusunda yeniden başlatma yapılmalıdır. Sırf belirli bir süre geçti diye gereksiz reboot yapmak zorunlu değildir.
Sunucu reboot olmuyorsa ne yapılmalıdır?
Öncelikle uzaktan yönetim bağlantısı, sistem kaynakları ve sunucu paneli kontrol edilmelidir. İşletim sistemi yanıt vermiyorsa alternatif yönetim araçları kullanılabilir. Zorla reset işlemi veri bütünlüğü açısından risk oluşturabileceğinden son seçenek olarak değerlendirilmelidir.
Reboot SEO’yu etkiler mi?
Kısa süreli ve planlı bir yeniden başlatmanın tek başına kalıcı SEO sorunu oluşturması beklenmez. Ancak uzun veya sık tekrarlanan erişim kesintileri kullanıcı deneyimi ve sitenin erişilebilirliği açısından olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle bakım işlemlerinin mümkün olduğunca kısa ve kontrollü gerçekleştirilmesi gerekir.
